Ý nghĩa hình ảnh Tổng bí thư xem đồng hồ trong cuộc gặp Tổng thống Mỹ

Bức ảnh này nói gì ? Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tay giơ đồng hồ lên cao ngang ngực, nhìn tập trung vào đồng hồ, cười tươi rạng rỡ. Tổng thống Obama đứng cạnh, hướng mắt nhìn ra phía trước, tay phải đặt cạnh vai về phía sau Tổng Bí thư. Cử chỉ tiếp xúc rất thân thiện.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trước lúc chia tay Tổng thống Mỹ tại cuộc gặp ở Nhà Trắng

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trước lúc chia tay Tổng thống Mỹ tại cuộc gặp ở Nhà Trắng

Góc máy trung bình. Cỡ cảnh trung mô tả rõ hành động của nhân vật trong bối cảnh phòng họp. Các chi tiết về bố cục, màu sắc không có gì đặc biệt trong ảnh. Điều đặc biệt chính là hành động của hai nhân vật chính. Các chi tiết mà tôi đã nhắc đến ban đầu: nụ cười tươi rạng rỡ, tập trung nhìn vào đồng đồ đang đưa lên cao hoàn toàn tự nhiên, bàn tay để lên vai. Những chi tiết này cho khán giả một cảm giác về sự thân thiện, thoải mái, tự nhiên, vui vẻ, hài lòng.

Hình ảnh có những sức mạnh vô cùng to lớn. Có những hình ảnh mà sức mạnh của nó lớn hơn cả những nghị quyết trăm trang. Có những bức ảnh làm thay đổi thế giới. Ví dụ bức ảnh “Em bé Napalm” của Nick Út được giải Pulitze năm 1973, đã khiến dân chúng Mỹ xuống đường đòi chấm dứt chiến tranh Việt Nam.

Sức mạnh của hình ảnh chính là chỗ khả năng tác động rất mạnh của nó vào trái tim của công chúng. Ngôn ngữ nói hoặc ngôn ngữ viết tác động đến công chúng bằng tư duy, lý trí, trong khi đó ngôn ngữ hình ảnh tác động vào cảm xúc của người xem. Đó là lý do vì sao khi chúng ta xem một hình ảnh đẹp, giàu ý nghĩa chúng thường thấy cảm giác xúc động dâng trào.

Thế nhưng, có những điều một bức ảnh hay một đoạn video không bao giờ nói được. Bởi ngôn ngữ hình ảnh đặc trưng riêng, đồng thời cũng chính là điểm yếu của hình ảnh. Đó chính là tính mơ hồ, đa nghĩa của hình ảnh. Trong lý thuyết đóng khung, người ta gọi “hình ảnh là những thông điệp không có bộ mã hoá”[1]. “Chính vì không có bộ mã và không có bộ chuẩn ngữ pháp kèm theo, nên hình ảnh không có khả năng tạo ra các cú pháp trọn vẹn và mạch lạc”[2]. Một hình ảnh tự nó có thể kể đúng câu chuyện thực tế, nhưng trong rất nhiều trường hợp, một hình ảnh, một đoạn video không thể nào tự nó kể hết được câu chuyện. Chính vì vậy trong báo chí, một hình ảnh rất cần đến chú thích ảnh, trong truyền hình, hình ảnh cần có thêm tiếng (tiếng hiện trường và lời bình).

Hiểu được điều này thì sẽ không bao giờ chúng ta phải tranh cãi về chuyện có hay không việc ông “Tổng Bí thư không tôn trọng ông Tổng thống khi xem đồng hồ ngay trong buổi làm việc”.

Những bình luận kiểu đó chỉ thể hiện bạn là một người chưa đủ trưởng thành trong nhận thức. Hay chí ít nó thể hiện bạn là người chưa hiểu biết về tư duy hình ảnh.

 

 

 

 

[1] Nguyễn Thu Giang, Truyền thông thị giác dưới sự quy chiếu của Lý thuyết đóng khung, dẫn lại Roland Barthes, Image Music Text, Fontana Press, 1977

[2] Nguyễn Thu Giang, Truyền thông thị giác dưới sự quy chiếu của Lý thuyết đóng khung

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận