Vì sao giá cước thuê bao bình quân của truyền hình trả tiền ở Việt Nam lại thấp như thế ?

Theo con số do Hiệp hội truyền hình trả tiền Việt Nam VNpayTV công bộ, năm 2013, Chỉ số thuê bao bình quân truyền hình trả tiền (ARPU) ở Việt Nam vào khoảng 4-5 USD. Nếu nhìn sang các nước trong khu vực thì chúng ta thấy con số hoàn toàn khác, Singapore là 32 USD, Malaysia là 30 USD, Indonesia 11 USD, Thailand là 11 USD, Campodia là 10 USD, Myanmar là10 USD, Philippines cũng ở mức 9 USD.

Người ta nói rằng, điều này về lâu dài sẽ không tốt cho thị trường. Tuy nhiên tôi thì cho rằng, điều này, về lâu dài sẽ rất tốt cho thị trường truyền hình trả tiền ở Việt Nam. Vì sao vậy ?

Trong ngắn hạn truyền hình trả tiền ngày cảng rẻ.

Trong ngắn hạn truyền hình trả tiền ngày cảng rẻ.

 

Thứ nhất, trong giai đoạn đầu của thị trường truyền hình trả tiền, đây là thời điểm các hãng bắt buộc bán hàng với giá rẻ để mở rộng quy mô thị trường. Như vậy, lúc này điều mà các hãng ưu tiên là mở rộng thị phần càng nhanh càng tốt, điều đó tương ứng với việc chất lượng dịch vụ cũng như nội dung của các kênh còn nghèo nàn, lúc này họ có muốn bán với giá cao hơn cũng không được, vì “tiền nào của đấy”.

Thứ hai, trong giai đoạn này, truyền hình trả tiền giá rẻ là hợp lý bởi vì nó sẽ không cho phép những nhà đầu tư thiếu năng lực tham gia thị trường. Một nhà đầu tư với số vốn ít ỏi sẽ không thể mon men để gia nhập thị trường này. Bởi một lý do rất rõ ràng, số tiền đầu tư cho lĩnh vực này rất lớn, từ hạ tầng, nội dung, cho đến chi phí bán hàng, quảng bá.v.v…Một nhà đầu tư tư nhân trong lĩnh vực này cho biết, nếu một doanh nghiệp không có nguồn lực vài ngàn tỷ đồng thì đừng nghĩ đến chuyện đầu tư vào lĩnh vực này.

Thứ ba, cùng với việc có đầy đủ năng lực về tài chính, thì những nhà đầu tư này hoàn toàn có thể yên tâm bước vào những cuộc cạnh tranh lành mạnh, tất nhiên sau khi họ đã vượt qua giai đoạn cạnh tranh không lành mạnh về việc hạ giá thuê bao.

Nếu doanh nghiệp nào còn sống sót được qua giai đoạn này, thì sẽ vững tâm để phát triển trong giai đoạn cạnh tranh về chất lượng nội dung, chất lượng dịch vụ.

Theo đánh giá của cá nhân tôi, hiện nay thị trường truyền hình trả tiền ở Việt Nam đang trong giai đoạn cạnh tranh không lành mạnh, tức là cạnh tranh về giá thuê bao. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng hạ mức giá thuê bao xuống con số không tưởng, 20 ngàn đồng cho gói thuê bao cơ bản. Mới đây Hiệp hội truyền hình trả tiền Việt Nam đã chính thức gửi văn bản đề nghị áp mức giá sàn cho thuê bao thấp nhất ở cữ 60 ngàn đồng/tháng. Động thái này cho thấy VNpayTV mà cụ thể là các thành viên hiện tại của nó đang rất lo sợ chiêu cạnh tranh về giá, nhất là khi họ biết được các ông lớn truyền thông đang muốn nhảy vào lãnh vực này.

Tuy nhiên, cho tới khi chưa chứng minh được các hệ thống truyền hình trả tiền có hành vi gian lận hoặc vi phạm luật chống độc quyền, thì cơ quan quản lý nhà nước cũng không thể muốn quyết thế nào thì quyết. Vì rõ ràng, việc cạnh tranh về giá là hoàn toàn tốt cho khách hàng. Còn nếu các thành viên của VNpayTV muốn phát triển lành mạnh hơn, thì họ nên ngồi cùng nhau để đàm phán và phát triển nội dung tốt hơn để phục vụ người dùng. Có như vậy, người dùng mới bỏ tiền ra để mua thuê bao của anh. Trường hợp K+ là một ví dụ cho thấy họ đang khá thành công trong việc đầu tư bài bản, khi thực hiện mua bản quyền các giải bóng đá quốc tế và mới đây còn đầu tư mua bản quyền các phim bom tấn do các hãng phim nội địa sản xuất.

Trả lời phỏng vấn báo chí, bà Bà Nguyên Hạnh, Tổng Giám đốc Qnet, một đơn vị kinh doanh bản quyền các kênh truyền hình quốc tế ở Việt Nam, cũng cho rằng, “giá thuê bao bình quân ở Việt Nam quá thấp như hiện nay thật bất công cho sự sáng tạo nội dung”[1]. Trên thực tế Qnet của bà Hạnh hay một số công ty đại diện cho các kênh truyền hình nước ngoài ở Việt Nam cũng đang rất ngóng chờ cho tới khi thị trường trở về cạnh tranh ở chất lượng nội dung thông qua việc mua bản quyền kênh, bản quyền chương trình và đầu tư đích đáng vào sản xuất nội dung, chứ họ không hề muốn thị trường cạnh tranh bằng giá như hiện nay. Vì nếu cứ tiếp tục cạnh tranh về giá thuê bao, thì các kênh quốc tế đang bán bản quyền ở Việt Nam như hiện nay chỉ có nước …tặng không cho các hệ thống truyền hình trả tiền mà thôi.

Đầu tư vào nội dung mới là con đường cạnh tranh lành mạnh của truyền hình trả tiền.

Đầu tư vào nội dung mới là con đường cạnh tranh lành mạnh của truyền hình trả tiền.

Được biết, hiện nay, các nhà mạng đang thu trung bình khoảng 60% tổng giá tiền thuê bao, còn các nhà cung cấp nội dung thì được 40 %. Trong khi đó, một gói thuê bao cơ bản bây giờ cũng có khoảng 60 kênh, bao gồm 10 kênh thiết yếu quốc gia, vài chục kênh của đài địa phương, vài kênh do chính hệ thống tự sản xuất (đây chính là những kênh nội dung riêng của từng hệ thống, ví dụ K+ có các kênh K+1,2…AVG có các kênh Phật giáo, An Viên…, VTV cáp có VTV3) và khoảng vài chục kênh nước ngoài, bao gồm cả HBO, Cinemax, National Geographic, Discovery, Sport, ESPN, Fashion TV.v.v…

Nếu đem chia doanh số thuê bao cho mấy chục kênh nội dung như thế này, thì mỗi kênh nội dung chắc chỉ kiếm được vài đồng bạc lẻ. Chính vì lý do đó, cho nên hiện nay các kênh nội dung không chú trọng phát triển kinh doanh bằng bán nội dung cho các nhà mạng và ăn chia giá cước. Họ sẽ ăn chia bằng cách khai thác quảng cáo (nếu có) trên kênh sóng của mình cùng với nhà mạng, còn người tiêu dùng thì chấp nhận việc xem ti vi trả tiền kèm quảng cáo (ai bảo thích giá rẻ).

Nhiều người nói rằng, hiện nay ở Việt Nam ít các kênh độc quyền với nội dung tốt, cho nên không thể bán gói thuê bao với giá cao được. Điều này đúng. Hiện nay các nhà mạng cũng tự sản xuất các kênh độc quyền của mình, nhưng nếu phân tích thì sẽ thấy, hiện mới chỉ có VTV cáp, K+ và phần nào SCTV là có được một vài chương trình thật sự tạo sự khác biệt để thu hút công chúng mua thuê bao của mình. Nhưng, mới chỉ có K+ thực hiện một cách triệt để, vì VTV cáp có kênh đặc sắc riêng là VTV3, thì kênh này cũng đang phải bán cho đối tượng khách hàng đại chúng, chứ không bán riêng cho khách hàng VTV cáp, hoặc SCTV cũng như vậy.

Trong khi đó, các kênh nội dung nước ngoài, vốn dĩ rất đặc sắc, thì lại chưa sẵn sàng bán độc quyền cho bất kỳ hệ thống truyền hình trả tiền nào ở Việt Nam. Vì sao vậy, vì sức mua của thị trường vẫn đang còn thấp, lại phải cạnh tranh về giá lớn, và thị trường đang trong giai đoạn phân chia mạnh, do đó, bất kỳ một hãng truyền hình trả tiền nào cũng chưa sẵn sàng bỏ số tiền lớn để mua độc quyền kênh sóng nước ngoài. Cần phải có thời gian để thị trường điều chỉnh cung cầu ở lĩnh vực này. Như vậy, đại diện các kênh nước ngoài ở Việt Nam như Qnet sẽ sẵn sàng bán bản quyền kênh chương trình với giá rẻ cho toàn bộ thị trường, thì họ vẫn còn có thể có lãi hơn là tìm kiếm một hệ thống trả tiền nào đó sẵn sàng bỏ khoản tiền lớn mua độc quyền.

Hiện nay, một số hệ thống cũng đã bắt đầu phân chia các gói thuê bao đa dạng hơn để phục vụ người dùng. Họ đưa ra các gói giá rẻ và cũng đưa ra một số gói với giá rất cao, phục vụ nhóm khán giả có nhu cầu cao hơn, ví dụ K+. Chiêu cạnh tranh này sẽ khiến cho một số nhà cung cấp hạ tầng sớm đi vào ngõ cụt, vì nếu anh không đầu tư vào số hoá để gia tăng giải pháp cũng cấp gói kênh đa dạng thì chắc chắn sẽ không thể cạnh tranh[2]. Trước mắt, những hệ thống như VTV cáp hay HTV thật sự rất đáng lo ngại, vì họ đang chưa đủ sẵn sàng để đầu tư chuyển đổi số hoá.

 

 

[1] http://m.ictnews.vn/cntt/hoi-nhap/vi-sao-thue-bao-binh-quan-truyen-hinh-tra-tien-viet-nam-thap-nhat-asean-121301.ict

[2] http://vneconomy.vn/cuoc-song-so/truyen-hinh-tra-tien-dong-loat-keu-kho-20140912080118866.htm

 

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận