Vai trò của người dẫn chương trình truyền hình

Dẫn chương trình là một mắt xích trong quy trình sản xuất một chương trình truyền hình. Người dẫn chương trình truyền hình là thành viên của ê kíp sản xuất chương trình đó.

Trấn Thành là một cái tên "hái ra tiền" trong các show truyền hình

Trấn Thành là một cái tên “hái ra tiền” trong các show truyền hình

Trong hầu hết các chương trình truyền hình đều có sự tham gia của Người dẫn chương trình. Tùy vào đặc điểm thể loại tác phẩm, tùy thuộc vào yêu cầu thực tế của công việc, mà người dẫn chương trình được đòi hỏi thể hiện vai trò, nhiệm vụ khác nhau, thế nhưng, điểm chung nhất, Người dẫn chương trình chính là cầu nối đầu tiên đưa khán giả đến với tác phẩm truyền hình.

Người dẫn chương trình là người giới thiệu chương trình. Anh ta có trong tay toàn bộ nội dung, chi tiết trình tự diễn tiến của chương trình. Đồng thời anh ta phải chịu trách nhiệm có tính quyết định về hiệu quả toàn bộ chương trình, anh ta có nhiệm vụ dẫn dắt làm cho mọi người thấy được chủ đề xuyên suốt của chương trình.

Nhưng người dẫn chương trình còn phải có khả năng tạo dựng bầu không khí cho toàn bộ chương trình bằng cách tạo ra các đột biến cao trào phấn khởi hay lắng đọng sâu xa nhằm thu hút, lôi cuốn mọi người theo một tiết tấu có tính toán trước một cách khéo léo và chu đáo theo kịch bản. Sự xuất hiện của người dẫn có thể ngắn ngủi thoáng qua, nhưng lại có thể làm nổi bật những thông tin mà anh ta giới thiệu.

“Ng­ười dẫn ch­ương trình là chất liệu sống động nhất và cũng chủ động nhất để cấu trúc một ch­ương trình truyền hình.”[1]

Trên thực tế, ở các kênh truyền hình nước ngoài, chúng ta vẫn thường thấy những chương trình truyền hình mang tên người dẫn ví dụ như: Larry King Live; hay The Oprah Winfrey Show…Ở đây vai trò của cá nhân Larry King hoặc Oprah Winfey là rất quan trọng, họ là tác giả của format chương trình đồng thời là người dựng kịch bản, dẫn chương trình, thậm chí tổ chức sản xuất. Với những chức năng như vậy, có thể nói, đó là linh hồn của một chương trình.

Không những thế, người dẫn chương trình còn phải là bộ mặt của chương trình, thậm chí của cả một đài truyền hình. Để đạt được điều đó, ngoài tài năng và những phẩm chất cá nhân được gọt rũa thường xuyên, thì người dẫn chương trình còn phải là người được tin tưởng bởi những giá trị đạo đức cá nhân.

Ngày nay, trong xu thế phát triển, ngành truyền hình ở Việt Nam không chỉ cần một đội ngũ người dẫn nhiều về số lượng mà còn phải có chất lượng tốt. Hay nói cách khác, muốn khẳng định được vị trí và uy tín của mình truyền hình phải xây dựng được đội ngũ người dẫn chương trình có phong cách, có cá tính[2]. Điều này xuất phát từ thực tế: trong số hàng chục, hàng trăm người dẫn chương trình, những người dẫn nào được khán yêu mến nhất, chính là những người có cá tính nhiều nhất. Và những chương trình được dẫn dắt, điều khiển bởi người dẫn có cá tính rõ ràng, mới mẻ bao giờ cũng thu hút được lượng khán giả đông nhất.

Quang Minh - gương mặt dẫn chương trình kỳ cựu của Thời sự 19g

Quang Minh – gương mặt dẫn chương trình kỳ cựu của Thời sự 19g

Người dẫn chương trình tài năng là người không chỉ hoàn thành nhiệm vụ làm cầu nối chuyển tải thông điệp mà một chương trình muốn mang đến cho khán giả, mà còn phải là người tạo ra sự cuốn hút, thôi thúc khán giả đến với những chương trình do anh ta dẫn. Bằng tất cả kỹ năng và kinh nghiệm của mình, người dẫn phải làm chủ được mọi tình huống có thể xảy ra, đặc biệt với những chương trình được thực hiện với phương thức truyền hình trực tiếp, thì vai trò của người dẫn là cực kỳ quan trọng. Cũng giống như tướng ra mặt trận, anh ta sẽ phải chịu trách nhiệm cho tất cả các quyết định mang tính chiến thuật của mình được tổ chức trong trận đánh. Người dẫn trực tiếp cũng như vậy, đôi khi trong những trường hợp bất khả kháng, người dẫn phải là người điều hành để chương trình diễn ra một cách suôn sẻ nhất, mà không có được sự hỗ trợ từ đạo diễn. Chẳng hạn, với chương trình tọa đàm, khi gặp phải một nhân vật đã cao tuổi, lại nói rất nhiều, thật khó cho một người dẫn thiếu kinh nghiệm. Anh ta sẽ không biết phải ngắt lời của vị khách mời đó như thế nào. Hoặc khi thời gian cho chương trình sắp hêt, nhưng những nội dung mà khách mời muốn trao đổi thì còn rất nhiều và rất hấp dẫn. Lúc đó, người dẫn chương trình giỏi phải là người biết can thiệp một cách lịch sự và không khiến cho khách mời cũng như khán giả cảm thấy khó chịu.

Một người dẫn chương trình tồi chính là thảm họa cho cả ê kíp sản xuất. Đó là lý do vì sao truyền hình phương tây và các nước có nền truyền hình phát triển lâu đời, thường chọn những người dẫn chương trình là những người trung niên, với những yêu cầu nghiêm khắc về kinh nghiệm nghề nghiệp. Khi nghiên cứu vấn đề này, chúng tôi thấy rằng, hầu như trong tất cả các chương trình tin tức hoặc các chương trình tọa đàm của truyền hình phương Tây, thì người dẫn phải là người đã tốt nghiệp một trường hay một khóa đào tạo về báo chí chuyên nghiệp; ngoại trừ những trường hợp tài năng hoặc có vị trí đặc biệt, một người dẫn chương trình truyền hình bắt buộc phải trải qua những vị trí công tác ở cấp thấp hơn, có thể là từ một đài truyền hình của địa phương, hoặc đảm nhận những công việc khác trong một ê kíp sản xuất.

Điều này có vẻ hơi trái ngược với thói quen sử dụng người dẫn chương trình ở Việt Nam, và thậm chí cả Trung Quốc, khi chúng ta sử dụng quá nhiều người dẫn trẻ tuổi cho, đặc biệt là, các chương trình tin tức chính luận.

 

 

[1] L.T, Lời dẫn và người dẫn chương trình truyền hình, http://songtre.vn

[2] ThS Trương Thị Kiên,, Cá tính riêng của người dẫn chương trình, http://songtre.vn

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận