Sai lầm trong truyền thông vận động chính sách

Mấy ngày qua, người ta thấy đã xuất hiện những chia rẽ sâusắc trong dư luận đối với việc Ủy ban ATGT Quốc gia kiến nghị Chính phủ thôngqua một văn bản luật, theo đó, có chế tài thu giữ phương tiện nếu người điềukhiển đang ở trong tình trạng say rượu. Những tranh cãi đó, rất có thể sẽ được chìm xuống, nếu không có Hội thảo: Tịch thu phương tiện: “Pháp lý và Thực tiễn” tổ chức ngày 11/3 bởi Trung tâm truyền thông MEC và Văn phòng LS Trần Vũ Hải. Trong bài phân tích này, tôi sẽ chỉ ra sai lầm của công tác truyền thông vận động chính sách tại Uỷ ban ATGT Quốc gia.

Bối cảnh truyền thông

Dự thảo quy định do UB ATGT Quốc gia kiến nghị Chính phủ  thông qua một văn bản luật, theo đó,có chế tài thu giữ phương tiện nếu người điều khiển đang ở trong tình trạng say rượu đã tạo nên những tranh luận sôi nổi và đa chiều trên báo chí và mạng xã hội suốt hơn một tuần qua.

Tất cả các bên ủng hộ hoặc phản đối đều có những lý lẽ và con số chứng minh thuyết phục cho quan điểm của mình. Có thể nói, tỷ số đang là1 đều.

Những triển vọng về việc ra một văn bản quy định như vậyđang khá tốt. Bởi, cho dù truyền thông đã cho thấy những quan điểm ngược chiềunhau. Nhưng cũng qua những tranh luận đó, Uỷ ban ATGT Quốc gia đã có thêm rất nhiều ủng hộ của dư luận và cả báo chí nữa.

Mặt khác, chúng ta đều biết, tập quán của truyền thông Việt Nam có những đặc trưng rất khác biệt. Đó là, họ có thể rời bỏ chiến tuyến của mình rất nhanh để đi theo những câu chuyện nóng khác xuất hiện đầy rẫy tại thời điểm này.

Một đặc tính khác nữa của truyền thông Việt, là tính”mau quên” và tính “bầy đàn”của nó.

khuat-viet-hung

Một khi “kẻ đầu đàn” lĩnh xướng phản đối đề xuất này đã bị/được “thu phục” trong cuộc đối thoại tay đôi với Phó Chủ tịch UB ATGT Quốc gia Khuất Việt Hùng trước đó, thì những “kẻ bám đuôi” bắt đầu nản chí và quay sang chỉ trích ngược “kẻ đầu đàn” đồng thời quên ngay những lý tưởng mà mình vừa bảo vệ.

Thêm một đặc tính nữa, truyền thông Việt không bao giờ có được người hướng đạo thật sự. Đó là người có lý tưởng và sẵn sàng bảo vệ lý tưởng đó đến cùng dựa trên sự đúng đắn khách quan, liêm chính và dũng cảm. Chỉ có những “kẻ dẫn đầu’, và một khi mất đi kẻ dẫn đầu, thì nhóm còn lại không ai đủ dũng khí để đứng lên đối đầu với các tổ chức liên quan.

Đó là môi trường truyền thông khá thuận lợi cho việc vận động để ra đời chính sách. Nếu Uỷ ban ATGT Quốc gia đang muốn vận động truyền thông để có thể ban hành văn bản này, thì có thể chấm dứt hoạt động truyền thông hướng tới đại chúng tại thời điểm này, tức là trước ngày 11/3.

Nhưng không, người của Uỷ ban ATGT Quốc gia, cụ thể là ôngPhó Chủ tịch Uỷ ban Khuất Việt Hùng đã nhận lời mời tham gia Hội thảo :Tịch thuphương tiện: “Pháp lý và Thực tiễn”.

Sai lầm trong thời điểm tranh luận

Việc tham gia một Hội thảo ngay sau khi gửi đi văn bản đề xuất của cơ quan mình cho Chính phủ là hoàn toàn không cần thiết. Vì sao ? Vì một văn bản đã chuyển đi nghĩa là nó đang trong quá trình được xử lý. Nếu tham gia Hội thảo này, các nguy cơ xảy ra tranh luận tái diễn là rất lớn (mặc dù đã thu phục được LS Trần Vũ Hải).

Và kết quả thì đúng như những gì báo chí đã tường thuật.

Những tranh cãi ở Hội thảo này có làm xấu đi hình ảnh của ông Khuất Việt Hùng, vốn vừa lấy lại được hình ảnh trong giới truyền thông trước đó. Đặc biệt là ngay khi bắt đầu hội thảo, ông Khuất Việt Hùng lại đưa ra một thông tin: “Tôi xin thông báo thông tin mới về kiến nghị của Ủy ban ATGT Quốc gia: Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có chỉ đạo giao cho bộ Giao thông Vận tải,bộ Công an, bộ Tư pháp và các cơ quan, bộ ngành khác tiếp nhận, xử lý và báo cáo chính phủ trước ngày 31/3/2015”.

Thông tin này chỉ làm nóng thêm những cái đầu đang rất nóng của nhóm phản đối. Nó như là một chỉ dấu cho thấy rằng, các anh cứ phản đối đi, đằng nào việc này cũng sẽ được thông qua… Bắt đầu từ đây, cuộc chiến truyền thông lại được hâm nóng, và dự kiến nó sẽ còn nóng hơn nữa, bởi vì dư luận và giới truyền thông đã tìm ra được một người hướng đạo.

Hãy quan sát diễn biến của truyền thông trong vụ này để thấy được sức mạnh của nó, điều mà Thủ tướng Chính phủ đã đề cập đến trong cuộc họp ngày 16/1 của Chính phủ: “Trên mạng ai nói gì thì nói nhưng nếu có thông tin chính thống của Chính phủ thì người dân mới có lòng tin”.

Người ta đã học thuộc lòng câu này để áp dụng, nhưng quý vị quên không hỏi Thủ tướng là nên áp dụng nó như thế nào ? vào thời điểm nào ? Để trả lời được những câu hỏi này, quý vị nên đi học một lớp cao cấp về Quản trị truyền thông!

 

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận