P3 Tân Hiệp Phát: Giới hạn của truyền thông hay đòn phản công của THP

Sau 9 ngày nghỉ Tết cộng thêm khoảng 2 tuần ăn chơi hội hè. Chính xác là hết rằm tháng Giêng, báo chí truyền thông đã kịp tiêu hoá hết năng lượng thừa của “thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ”. Và bây giờ là lúc họ quay trở lại với những gì còn dang dở từ trước Tết.

Trong đó, câu chuyện con ruồi có vẻ dễ dàng được lựa chọn nhất.

Sở dĩ nói là dễ, vì câu chuyện này chứa đựng những yếu tố kích thích uẩn ức của đám đông. Trong trường hợp này, đó chính là những xung đột giàu nghèo, kẻ yếu kẻ mạnh. Đây là mô típ rất được ưa chuộng trong truyền thông. Những người làm truyền thông giỏi sẽ sử dụng mô típ này để tạo dựng các tranh luận mang tính đối kháng rất mạnh mẽ.

Bất bình đẳng trong truyền thông

Trong cuốn Truyền thông – Lý thuyết và kỹ năng căn bản, PGS-TS Nguyễn Văn Dững chủ biên, có đoạn: “một trong những nguyên lý quan trọng là, sự tương tác giữa chủ thể – khách thể càng nhiều bao nhiêu, càng bình đẳng bao nhiêu và sự tham gia của đối tượng truyền thông càng tích cực bao nhiêu thì năng lực và hiệu quả truyền thông càng cao bấy nhiêu”.

Nhìn vào hiện tượng con ruồi Tân Hiệp Phát người ta thấy dường như không có sự bình đẳng trong mối quan hệ truyền thông này.
Một mình Tân Hiệp Phát đã phải gồng mình chống đỡ làn sóng công kích của dư luận xã hội và báo chí truyền thông.
Nếu theo dõi từ đầu khủng hoảng này, người ta dễ dàng nhận ra một điểm: không có tờ báo nào đứng ra bảo vệ hoặc chí ít là chống lưng cho Tân Hiệp Phát.

tan-hiep-phat-numbe

Tại sao một thương hiệu lớn như Tân Hiệp Phát, mỗi năm bỏ ra hàng trăm tỷ đồng cho truyền thông lại không nhận được sự ủng hộ của giới truyền thông đúng vào lúc họ cần nhất ?

Câu hỏi này sẽ được trả lời ở phần sau, còn bây giờ mời quý vị quay trở lại với mệnh đề ban đầu của đoạn này. Bất bình đẳng truyền thông.
Rõ ràng, chúng ta thấy, ở đây đã xuất hiện một bất bình đẳng trong truyền thông. Tân Hiệp Phát chỉ có đúng một công cụ để chủ động truyền thông, thì họ lại rất hiếm khi dùng, đó là trang web của công ty.
Bất bình đẳng còn thể hiện ở chỗ, trong hàng trăm bài báo liên quan đến vụ việc con ruồi này, hầu như tất cả đều là những bài báo phê bình Tân Hiệp Phát.

Vai trò của người quản trị truyền thông

Tại sao lại có những bất bình đẳng đó ? Chính là vai trò của người quản trị truyền thông! Nhà quản trị truyền thông phải trả lời được câu hỏi này để giúp doanh nghiệp của mình quản trị rủi ro và xử lý khủng hoảng.

Trong toàn bộ câu chuyện cho đến thời điểm này, người ta thấy sự xuất hiện của hai nhân vật chính của Tân Hiệp Phát là: Giám đốc đối ngoại Phạm Lê Tấn Phong và Phó Tổng giám đốc Uyên Phuơng. Ông Tấn Phong được giới thiệu là người phát ngôn chính thức của Tân Hiệp Phát.

Tuy nhiên, tất cả những phát ngôn của ông này được các báo trích dẫn, đều gặp vấn đề về kỹ thuật rất lớn. Những câu trả lời phỏng vấn non kém về chuyên môn truyền thông kết hợp với một tinh thần bất khuất và cái đầu nóng rất dễ tạo ra sai lầm trong thông điệp. Đã không ít hơn 2 lần, ông Tấn Phong bị dắt mũi bởi các phóng viên. Và những lời phát ngôn của ông đã bị chính các báo sử dụng như một đòn công kích ngược lại Tân Hiệp Phát.

Đến đây chúng ta quay lại câu hỏi: Tại sao một thương hiệu lớn như Tân Hiệp Phát, mỗi năm bỏ ra hàng trăm tỷ đồng cho truyền thông lại không nhận được sự ủng hộ của giới truyền thông đúng vào lúc họ cần nhất ?

Thực ra, Tân Hiệp Phát đã không chi tiền của mình cho hoạt động truyền thông!
Có thể họ đã chi rất nhiều tiền cho PR, marketing…nhưng họ đã không chi cho truyền thông. Nên nhớ rằng PR chỉ là một phần rất nhỏ của hoạt động truyền thông. Và họ chỉ bỏ tiền ra để booking quảng cáo hoặc thuê các báo đài viết bài PR về thương hiệu, hay sản phẩm. Đó hoàn toàn không phải là tất cả truyền thông.

Những người làm quản trị truyền thông của Tân Hiệp Phát đã không biết được điều này. Nếu quý vị biết rằng, Tân Hiệp Phát có rất nhiều công cụ truyền thông trong tay, kể cả truyền hình, và họ cũng có rất nhiều chất liệu mang đậm tính nhân văn để xây dựng hình ảnh, thì quý vị sẽ vô cùng kinh ngạc với trình độ quản trị truyền thông ở công ty này.

Những dấu hiệu của một cuộc chiến pháp lý thật sự

Trong khi Tân Hiệp Phát đang lo đối phó với cơn bão dư luận ở cấp 10, thì đâu đó các Luật sư của Võ Văn Minh đang tiếp tục củng cố hồ sơ cho một cuộc lội ngựơc dòng.

Trong khi rất nhiều báo vẫn tiếp tục vo ve tìm kiếm các chai nước có vấn đề từ trong dân chúng, thì đã có những tờ báo lập ra chuyên án riêng với những chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ pháp lý, chứng cứ, tang vật.v.v…cùng với đó là sự tham gia của các Luật sư để có thể tấn công pháp lý đối với Tân Hiệp Phát.

Tình thế lúc này của Tân Hiệp Phát thật căng như dây đàn. Bất kỳ một động thái nào không thận trọng đều có thể dẫn đến những hệ quả khôn lường.

Giới hạn của truyền thông

Trong Diễn đàn nhà báo trẻ, người ta đăng một khảo sát nói rằng: Nếu THP làm đơn xin bãi nại cho anh Minh, đứng ra xin lỗi toàn thể khách hàng và cam kết thực thi các biện pháp bảo đảm chất lượng sản phẩm và dịch vụ chăm sóc khách hàng, thái độ của bạn sẽ thế nào?
Phần lớn các câu trả lời là : Sẽ im lặng và theo dõi doanh nghiệp có cầu thị thật không.

Sự im lặng luôn là đáng sợ. Vì nó chỉ dấu cho ta không được phép phạm sai lầm.

Vài ngày qua, đã xuất hiện những tin đồn về việc Tân Hiệp Phát bỏ ra nhiều tỷ đồng để xử lý vụ việc này. Các tin đồn này nói rằng Tân Hiệp Phát bỏ tiền để gỡ các bài báo đã xuất bản và bơm tiền cho các facebooker viết theo chiều hướng có lợi cho họ. Phải chăng Tân Hiệp Phát đang chuẩn bị đòn phản công ?

Đây chỉ là tin đồn, và sau khi kiểm tra một số đầu mối thông tin, thì tôi chắc rằng Tân Hiệp Phát không, hoặc chưa thực sự làm những việc như thế.
Tuy vậy, tại sao lại xuất hiện tin đồn đó.

Đó chính là sự giới hạn thứ nhất của truyền thông. Một khi sự việc nào đó đang được quan tâm, nhưng thông tin chính thống không đáp ứng được, kể cả về tần suất và chất lượng tin, thì công chúng sẽ tự đi tìm thông tin cho mình. Và khi nhu cầu thông tin lớn như thế, thì nó sẽ trở thành mảnh đất màu mỡ của tin đồn.

Giới hạn thứ hai của truyền thông. Kiểm duyệt! Không cần đợi đến khi một cơ quan quản lý nhà nước nào đó xử lý, mà ngay tại toà soạn, một tin tức đã phải chịu rất nhiều dao kéo của các Biên tập viên và Toà báo. Các vị Thư ký toà soạn hoặc Tổng biên tập có một uy quyền vô cùng to lớn là đăng bài hai gỡ bài.

Giới hạn thứ ba của truyền thông. Hỗn loạn. Bản chất một tin tức phải do một con người cụ thể viết ra. Con người đó có tình cảm, niềm tin…riêng. Ngày hôm nay người này vui thì họ sẽ viết những bài vui vẻ, ngày mai họ buồn thì họ sẽ viết những bài buồn chán.

Với những hạn chế đó, nếu một nhà quản trị truyền thông biết cách kiềm chế và gia tăng từng giới hạn, thì anh ta có thể chi phối truyền thông để níu gỡ cho Tân Hiệp Phát thêm một bàn thua nữa.

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận