P1 Tân Hiệp Phát: Những pha ghi bàn của truyền thông xã hội

Câu chuyện của Tân Hiệp Phát, vốn dĩ chỉ là câu chuyện của một khách hàng và doanh nghiệp. Bây giờ đã trở thành một câu chuyện xã hội.

Từ bài viết đầu tiên trên Báo điện tử Pháp luật Việt Nam ngày 30/1/2014. Sau đó, bài báo được đăng tải lên Diễn đàn Nhà báo trẻ, một diễn đàn hơn 10 ngàn thành viên.

Đọc được nội dung bài báo, cũng trong ngày 30/1 Luật sư Nguyễn Tấn Thi, một thành viên của Diễn đàn đã chia sẻ những suy nghĩ trên trang facebook của mình, đồng thời đăng các bình luận trên diễn đàn.

Đây là đốm lửa đầu tiên cho đám cháy truyền thông đang lan rộng của Tân Hiệp Phát. Trong vòng ngày 30/1 và ngày 1/2 những bình luận còn khá thưa thớt, do các nguồn tin kiểm chứng chưa có nhiều. Những phán đoán bắt đầu xuất hiện trên các trang báo nhỏ và các diễn đàn trên facebook.  Các báo bắt đầu cho phóng viên của mình tìm hiểu câu chuyện này, tuy nhiên mức độ hấp dẫn của câu chuyện này với báo chí chưa cao. Vẫn là những thảo luận và tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội của cộng đồng.

Ngày 1/2, Luật sư Nguyễn Tấn Thi, người theo dõi từ đầu vụ việc, cho đăng tải trên facebook của mình một dòng trạng thái dài phân tích những chi tiết của bài báo hôm trước, trong đó LS Thi cho rằng, anh Võ Văn Minh có quyền thương lượng với Tân Hiệp Phát để lấy 500 triệu đồng.

Ngay sau đó 1 ngày, một báo điện tử nhỏ đăng tải phân tích này, như là một nguồn tin hiếm hoi. Và ngay lập tức nó đã được các diễn đàn, trang tin tổng hợp chia sẻ với tốc độ chóng mặt.  Trong khi chờ đợi những tin tức tiếp theo của vụ việc này, các báo điện tử đã kịp thời phỏng vấn nhiều đối tượng liên quan, hoặc có hiểu biết trong lĩnh vực này. Những thông tin đã trở nên dày dặn hơn.

tan-hiep-phat

Từ ngày 3/2, các báo bắt đầu loan đi những thông tin từ trong lịch sử của thương hiệu này. Hàng loạt bài báo từ những năm trước đó được tìm thấy trên mạng, và rồi, lúc này trên các diễn đàn, các trang mạng xã hội, những thông điệp đó được phát tán còn nhanh hơn cả virus.

Tân Hiệp Phát cho đến lúc này vẫn chưa có bất kỳ một phản ứng nào.

Trong ba ngày 3,4,5/2 báo chí hầu như không có thêm bất kỳ thông tin gì từ phía cơ quan điều tra và Tân Hiệp Phát. Mọi phóng viên và những công dân mạng đều trông chờ vào Luật sư Nguyễn Tấn Thi, người vừa phát đi thông tin: đã được gia đình Võ Văn Minh đồng ý chấp thuận trở thành người bào chữa cho Minh.  Trước đó hai ngày, vào ngày 3, Văn phòng Luật sư Hoa Sen, đã gửi công văn cử LS Thi tham gia bào chữa cho Minh tới Công an Tiền Giang. Nhưng những thông tin từ Luật sư cũng đều là những thông tin không còn mới nữa. Công chúng đang chờ đợi những thông tin mới hơn. Tâm lý chờ đợi trở thành cao trào vào ngày 5/2.

Đúng thời điểm này, một quả bom đã xuất hiện trên trang soha.vn, bài phỏng vấn vị Giám đốc đối ngoại của Tân Hiệp Phát đã khiến cho truyền thông xã hội dựng ngược.

“Tôi chỉ muốn các bạn hiểu rằng, chúng tôi là doanh nghiệp nước giải khát hàng đầu Việt Nam với hệ thống và quy trình sản xuất khép kín hoàn toàn, tiêu chuẩn quốc tế. Thế thì ruồi ở đâu ra mà ruồi?”. Câu trích dẫn “ruồi ở đâu ra mà ruồi !” đã trở thành thảm họa cho Tân Hiệp Phát.

Hàng loạt thông điệp của cư dân mạng xã hội đã được thiết kế và phát tán rộng rãi từ ”cảm hứng” của câu nói này. Thậm chí người ta còn sáng tác bài hát về con ruồi để chế diễu.

Từ lúc này, truyền thông không còn quan tâm đến sự việc đúng hay sai nữa. Họ đã có những chi tiết hay ho để bám vào và lan tỏa những suy nghĩ riêng của mỗi người về câu chuyện này. Chính vì vậy, ngay cả khi Cơ quan điều tra công bố Kết quả giám định chai nước, ngay cả khi công bố quyết định khởi tố vụ án…thì những phản ứng của dư luận cũng đã bị đẩy đi quá xa. Dư luận đã buộc báo chí phải thỏa mãn cơn khát thể hiện cảm xúc của đám đông.

Dư luận cần những phân tích bất lợi cho Tân Hiệp Phát để thỏa mãn những uẩn ức tập thể.

Và lúc này thì câu chuyện này đã thực sự bùng nổ.  Nhưng ngoài phát ngôn của vị Giám đốc đối ngoại ở trên, Tân Hiệp Phát cho đến lúc này vẫn không có một thông tin chính thức nào. Cuộc chơi vẫn chỉ là sân khấu của truyền thông.

Ngày 10/2, Tân Hiệp Phát mới phát đi một thông cáo đầu tiên về vụ việc, tức là sau khi truyền thông xã hội và báo chí lan truyền câu chuyện này đến ngày thứ 10 thì Tân Hiệp Phát mới đối thoại với truyền thông. Không thể tưởng tượng được thái độ của cộng đồng bùng nổ đến thế nào, ngay cả một vài tờ báo đăng nguyên văn thông cáo báo chí này, cũng bị cộng đồng coi là đã “ăn tiền” của Tân Hiệp Phát.

Bất kỳ một tiếng nói ủng hộ Tân Hiệp Phát đưa ra lúc này đều có thể trở thành những ngòi nổ cho các cuộc tranh luận tiếp theo. Người ta thậm chí còn giễu cợt cả những thông tin về việc Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế Bình Dương vào cuộc để thanh tra quy trình sản xuất của Tân Hiệp Phát.

Ngày 14/2, một văn bản kết luận của Thanh tra Sở Y tế được phát ra, và tất nhiên, nó lại trở thành một ngòi nổ khác. Bây giờ người ta đặt ra câu hỏi: Tại sao một kết luận thanh tra lại được đưa ra sớm như thế, chỉ đúng  1 ngày khi tiến hành thanh tra !

Và xem ra, câu chuyện về Tân Hiệp Phát sẽ còn kéo dài mãi cho đến khi cả hai bên ra tòa, và thậm chí còn kéo dài lâu hơn nữa. Chưa biết bao giờ sẽ kết thúc…

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận