Khi bạn không được dạy dỗ tử tế

Trong các bài giảng của mình, tôi luôn yêu cầu sinh viên phải học hành tử tế. Có một số lần tôi thỏa hiệp với với họ bằng cách giảm bớt sức ép làm bài tập, thì ngay lập tức hiệu quả của buổi học giảm đi một cách rõ ràng. Sinh viên luôn có thói quen lười biếng và ỉ lại. Họ sẽ sẵn sàng không làm bài tập nếu giảng viên dễ dãi. Cuối cùng, họ sẽ tốt nghiệp và đi vào thị trường lao động như một anh chàng ngu ngơ, như tác giả viết bài báo mà tôi sẽ giới thiệu sau đây.

Tôi không biết anh chàng phóng viên này có học lớp của tôi hay không. Tôi cũng không biết anh ta có học ngành Báo chí hay không. Nhưng tôi cho rằng, anh ta đã không được dạy dỗ tử tế. Hoặc là, anh ta đã bỏ học đúng buổi học về: khai thác thông tin.

Đó là phóng viên Thanh Lam, của báo Phụ nữ.
Bài viết của anh ta được đăng tại đây.

Bài viết này đang là nguồn trích dẫn của rất nhiều công dân mạng, với ý đồ bêu xấu cách thức hoạt động của tổ chức Đoàn.

Cái sai của phóng viên khi kể câu chuyện này thể hiện trong đúng một chi tiết rất nhỏ mà thôi. Nhưng nó là chi tiết khiến công chúng hiểu sai toàn bộ thông điệp trong công văn của Tổ chức Đoàn.

Nguyên văn công văn của Đoàn thanh niên Học viện Báo chí là:

“Ban thường vụ Học viện Đoàn đề nghị các đơn vị triển khai các nội dung sau:
1. Khuyến khích toàn thể đoàn viên Học viện thay ảnh đại diện facebook bằng hình ảnh Cờ Tổ quốc (Bắt đầu từ ngày 17/8/2015)
2. Ngày 19/8/2015 yêu cầu 100% học viên Học viện mặc áo Đoàn Thanh niên (hoặc áo cờ đỏ sao vàng)
3. Đội Tình nguyện Xung kích lựa phim về Cách mạng, lập kế hoạch chiếu phim vào tối ngày 19/8/2015”. Hết trích dẫn.

Trong khi đó, viết trong bài báo của mình, phóng viên Thanh Lam lại bỏ đi một từ: “khuyến khích”. Chỉ cần bỏ từ “khuyến khích”, thì độc giả sẽ nghĩ rằng, Đoàn thanh niên Học viện này đã “bắt buộc” toàn thể đoàn viên phải thay ảnh đại diện.

Trong một văn bản hành chính, việc thay một từ, một chữ thôi, cũng có thể khiến cho hiệu lực văn bản bị thay đổi đáng kể. Nếu phóng viên không hiểu điều này, sẽ dẫn đến việc trích dẫn vô tội vạ.

Bạn có thể so sánh hai tấm ảnh mà tôi chụp để biết nội dung đã bị thay đổi như thế nào.

hoc vien

Nguyên văn công văn của Đoàn thanh niên Học viện Báo chí

hoc vien1

…nhưng đã bị biên tập lại khiến ngữ nghĩa bị hiểu sai

Tuy nhiên, đó chỉ là sai sót về mặt khai thác thông tin báo chí. Còn một cái sai nữa, mà cả phóng viên lẫn những công dân mạng đang nhiệt tình chia sẻ bài viết như một thông điệp chỉ trích tổ chức Đoàn không hiểu, hoặc cố tình không hiểu, đó chính là: việc một tổ chức đề nghị các thành viên của mình thực hiện thay đổi hình đại diện trên facebook hay là mặc áo đồng phục của Đoàn là việc của nội bộ tổ chức đó.

Vả lại việc khuyến khích thay avatar không phải là một hành động can thiệp vào tài sản cá nhân của công dân. Tổ chức Đoàn ở đây không yêu cầu các cá nhân phải thay avatar, họ chỉ khuyến khích đoàn viên của họ làm chứ không bắt buộc.
Việc yêu cầu 100% đoàn viên mặc áo Đoàn hoặc áo in hình cờ tổ quốc cũng trong ngày 19/8 để ủng hộ ngày hội “Tôi yêu Tổ quốc tôi” cũng là hành động không vi phạm luật pháp.

Đã nhiều lần tôi phát biểu về việc cần thiết phải đào tạo, đào tạo lại đội ngũ phóng viên, nhất là với những phóng viên mới ra trường, hoặc những phóng viên, biên tập viên là những người được tuyển dụng từ các chuyên ngành khác. Đào tạo những kỹ năng căn bản, những tố chất cần có, những yêu cầu bắt buộc đối với người phóng viên. Để họ sẽ không bao giờ gặp những sai sót như trong bài báo này.
Hy vọng, đến một ngày không xa, công chúng sẽ không còn phát rồ lên với những bài báo như thế nữa.

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận