Bốn lớp ý nghĩa của hình ảnh

Mỗi một hình ảnh có sức nặng tựa ngàn cân. Bạn hẳn chưa bao giờ quên được bóng hình người yêu đầu đời của mình phải không ? Bởi vì hình ảnh đó nó đã “ăn” vào đầu óc bạn, nó trở thành một biểu tượng quen thuộc cho một thủa ngây thơ và đáng nhớ.

Bài học từ Vietjet AirHình ảnh chứa đựng nhiều lớp ý nghĩa thú vị hơn vạn lời nói

Hình ảnh chứa đựng nhiều lớp ý nghĩa thú vị hơn vạn lời nói

Thế nhưng không phải ai cũng biết, đằng sau một tấm ảnh, một đoạn video là cả một kho tàng ý nghĩa. Nếu chúng ta có kỹ năng phân tích các lớp ý nghĩa này, chúng ta sẽ thấy, súc mạnh của hình ảnh thật vi diệu làm sao !

Bốn lớp ý nghĩa của hình ảnh:

Nghĩa sở thị: một hình ảnh được tạo bởi hình khối, đường nét, màu sắc. Bất kỳ ai, với điều kiện thị giác bình thường cũng đều có thể đọc được lớp ý nghĩa đầu tiên này của hình ảnh. Nghĩa sở thị của hình ảnh là lớp ý nghĩa đầu tiên khi chúng ta tiếp cận để đọc hiểu hình ảnh. Tùy vào trí nhớ và đặc điểm nhân trắc của mỗi người, chúng ta sẽ có các bản ghi nhớ khác nhau về hình ảnh.

Nghĩa biểu cảm: đây là lớp ý nghĩa thứ hai của hình ảnh. Thông thường, mỗi một hình ảnh được cung cấp đến công chúng, do đặc trưng của hình ảnh là tác động vào cảm xúc của người xem nó, cho nên hầu như bất kỳ hình ảnh nào khi được tiếp nhận cũng sẽ xuất hiện một nét biểu cảm nào đó từ người tiếp nhận. Tùy thuộc vào kinh nghiệm, nền tảng giáo dục, văn hóa, thói quan, tập quán, truyền thống, hệ giá trị khác nhau mà mỗi người lại có cảm nhận khác nhau về hình ảnh mà họ được tiếp nhận. Nghĩa biểu cảm của một hình ảnh được tác động rất lớn của lớp ý nghĩa thứ ba, nghĩa phong cách. Tuy nhiên, công chúng rất thường xuyên không hiểu được điều này, họ không để ý rằng, bất kỳ hình ảnh nào được giới thiệu đến công chúng, đều đã phải trải qua một quá trình tạo tác kỹ càng với các dụng ý rất rõ ràng để khai thác cảm xúc của họ.

Nghĩa phong cách: bất kỳ một tấm ảnh hay một video được sản xuất và cung cấp cho bạn đều được tạo ra bởi các kỹ thuật, các phong cách khác nhau. Đặc biệt nếu nó được bàn tay của những người chuyên nghiệp, thì chắc chắn hình ảnh đó sẽ chứa đựng những lớp ngôn ngữ đa dạng và phong phú đuợc thiết kế theo ý đồ rõ ràng của tác giả, nhằm gửi gắm một thông điệp nào đó.

Nghĩa phong cách của hình ảnh được thể hiện thông qua việc tác giả dùng kỹ thuật, kỹ xảo, dàn dựng bối cảnh, nhân vật và tạo ra tác phẩm. Đó là việc cấu trúc tác phẩm theo lối cấu trúc nào ? Tác giả đã bố cục khuôn hình như thế nào ? Góc máy gì ? Khuôn hình, cỡ cảnh như thế nào ? Động tác máy ra sao ? Ánh sáng thế nào.v.v…Việc tìm hiểu về lớp nghĩa phong cách của một hình ảnh là rất quan trọng. Nó sẽ giúp cho chúng ta hiểu được thông điệp ngầm ẩn mà nhà sản xuất hình ảnh ấy muốn gửi gắm.

Nghĩa tư tưởng: một hình ảnh chỉ đạt đến lớp ý nghĩa tư tưởng khi nó trình bày được cho công chúng một hoàn cảnh đặc sắc, điển hình và có sức khái quát cao. Thông thường rất hiếm khi một hình ảnh có thể đạt đến lớp ý nghĩa thứ tư này. Nó thường phải là những bức ảnh hay thước phim gây tiếng vang, thậm chí góp phần thay đổi hiện thực.

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận