Cạnh tranh dịch vụ truyền hình trả tiền ở Việt Nam (Bài 2)

Với 7 triệu khách hàng thuê bao hiện nay, và dự kiến đến năm 2020, con số này sẽ tăng lên khoảng 20 triệu thuê bao[1], thi trường truyền hình trả tiền ở Việt Nam rõ ràng là miếng bánh ngon cho các nhà cung cấp dịch vụ. Doanh số ước tính của thị trường truyền hình trả tiền ở Việt Nam rơi vào khoảng 6 ngàn tỷ đồng/năm và còn tiếp tục phát triển mạnh.truyen-hinh

Hiệp hội truyền hình trả tiền châu Á – Thái Bình Dương CASBAA công bố, đến hết năm 2013, VTVcab dẫn đầu thị trường truyền hình trả tiền với 28%, tiếp đó là người anh em SCTV với 26%, đứng thứ 3 là MyTV có 16%, thứ 4 là K+ và HTV cùng có 9% thị phần, VTC 6% thị phần, còn lại là của các nhà khai thác khác.

Trong khi đó, cuối năm 2012, Cục Quản lý Cạnh tranh (Bộ Công thương) đã công bố thị phần của các doanh nghiệp truyền hình trả tiền[2], khi đó SCTV đứng đầu với 40% và VTVcab đứng thứ 2 với 30% thị phần. Doanh nghiệp chiếm thị phần lớn thứ 3 là Trung tâm Truyền hình cáp TP.HCM (HTVC) với thị phần 15% năm 2012. Các doanh nghiệp này có ưu thế cạnh tranh rất lớn so với các doanh nghiệp khác, nhất là những doanh nghiệp mới gia nhập thị trường.

Hiện nay ở Việt Nam, đã có tất cả các nền tảng công nghệ của truyền hình trả tiền: mặt đất, IPTV, vệ tinh, cáp; trong đó truyền hình cáp là công nghệ phổ biến nhất. Thị phần truyền hình cáp cũng chiếm số lượng lớn nhất; trong đó, truyền hình số mặt đất chiếm số lượng thuê bao khá lớn và được dự báo sẽ chia sẻ thị phần khá cao so với các loại hình truyền hình khác.

Mới đây Hiệp hội Truyền hình trả tiền Việt Nam (VNPayTV) đã đề xuất với Bộ Thông tin truyền thông về việc ấn định mức giá sàn cho thuê bao truyền hình trả tiền là 60.000 đồng/tháng/thuê bao với gói cơ bản 1 (40-45 kênh, trong đó có 20 kênh thiết yếu), 90.000 đồng/tháng/thuê bao với gói cơ bản 2 (65-72 kênh, trong đó có 20 kênh thiết yếu)

Trước khi VNPayTV đề xuất, Công ty truyền hình cáp Việt Nam và VASC cũng đã đề nghị Bộ Thông tin Truyền thông xem xét và ban hành quy định về mức giá tối thiểu cho dịch vụ truyền hình trả tiền nhằm tránh việc bù chéo chi phí và bán phá giá dịch vụ.

Những động thái này, thực chất là những đơn vị cũ đang chuẩn bị trước về mặt cơ chế cho một cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường truyền hình trả khi tới đây nhiều đại gia viễn thông, như VNPT, Viettel, FPT…sẽ tham gia mạnh hơn vào cuộc chơi này.

Chứng minh cho lập luận trên, tờ Saigontimes dẫn lời ông Lê Đình Cường, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký VNPayTV, cho rằng: việc quản lý giá sàn là điều rất cần thiết, bởi thị trường truyền hình trả tiền đang cạnh tranh rất quyết liệt, đã xảy ra tình trạng một số doanh nghiệp hạ giá dịch vụ xuống thấp để nhằm triệt tiêu đối thủ. Thêm vào đó, trong thời gian sắp tới sẽ có thêm các tập đoàn viễn thông lớn chính thức cung cấp dịch vụ, do đó thị trường truyền hình trả tiền rất cần có sự quản lý chặt chẽ của nhà nước để đảm bảo thị trường cạnh tranh lành mạnh[3].

Khi đề xuất này mới được đưa ra, ngay lập tức nó đã được truyền thông phân tích khá kỹ lưỡng. Nhiều ý kiến cho rằng: hiện nay nhiều doanh nghiệp đang cung cấp dịch truyền hình trả tiền với mức cước thấp hơn giá sàn mà VNPayTV đề xuất. Như dịch vụ truyền hình vệ tinh của An Viên (AVG) đang cung cấp gói cơ bản 70 kênh với mức cước 33.000 đồng và gói A dịch vụ truyền hình số mặt đất của Truyền hình An Viên có mức cước chỉ 20.000 đồng .VTC cung cấp dịch vụ truyền hình số mặt đất với gói dịch vụ thấp nhất là 60.000 đồng.

Trước các kiến nghị này, Bộ Thông tin-Truyền thông cho rằng việc ban hành giá cước tối thiểu cho dịch vụ truyền hình trả tiền là điều cần thiết.

Vấn đề đặt ra là, nếu áp dụng đề xuất trên, thì người dùng dịch vụ chắc chắn sẽ là người chịu thiệt. Họ sẽ phải bỏ ra một khoản có khi gấp đôi, thậm chí gấp ba (nếu là người đang sử dụng dịch vụ gói A của Truyền hình An Viên). Trong trường hợp này thật khó để có thể nói Bộ TTTT có căn cứ để đưa ra mức giá như trong đề xuất. Bởi Truyền hình An Viên không phải là doanh nghiệp có vị trí thông lĩnh thị trường nên không thể chứng minh họ độc quyền là lũng đoạn về giá. Và nếu Bộ TTTT không chứng minh được Truyền hình An Viên đang bán phá giá thị trường thì cũng chưa thể áp dụng chế tài này cho họ.

Điều đó đúng nếu chỉ đơn thuần xét về mặt cơ chế thị trường. Tuy nhiên, xem ra, vấn đề ở đây không đơn thuần là vấn đề thị trường. Chúng ta sẽ chờ các diễn biến tiếp theo.

 

[1]http://mic.gov.vn/gioithieuSPDV/baochi/Trang/Truy%E1%BB%81nh%C3%ACnhtr%E1%BA%A3ti%E1%BB%81nQuaycu%E1%BB%93ngtrong%C4%91%E1%BA%A1ichi%E1%BA%BFngi%E1%BA%A3mc%C6%B0%E1%BB%9Bc.aspx

[2] http://vtvcab.org/vtvcab-vuot-mat-sctv-ve-thi-phan-truyen-hinh-tra-tien.html

[3] http://www.thesaigontimes.vn/129709/VNPayTV-de-nghi-ap-gia-san-truyen-hinh-tra-tien.html

About Nguyễn Cường

Nguyễn Cao Cường là một nhà báo, giảng viên chuyên ngành truyền hình tại Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Các hướng nghiên cứu chính: truyền hình, truyền thông xã hội và quản trị truyền thông.

Bình luận

bình luận